Javna rasprava o Nacrtu odluke o budžetu opštine Bečej za 2026. godinu zvanično je „otvorena“ 2. decembra i trajaće do 16. decembra, prema Javnom pozivu koji je objavila Opštinska uprava. Dokument je istovremeno označen kao radni tekst, što znači da može biti izmenjen pre upućivanja na odbornike, ali građani u ovom periodu prvi put imaju priliku da daju primedbe i predloge.
Status radnog teksta znači i da dokument još ne sadrži potpise predsednika opštine i nadležnih službi, što je uobičajena praksa u fazi pre upućivanja Skupštini. Zbog toga podaci iz nacrta predstavljaju osnov za raspravu, a ne konačan budžetski predlog.
Pročitajte još: Opština Bečej otvorila tri javne rasprave: o administrativnim taksama, komunalnim taksama i naknadama za korišćenje javnih površina
Ove godine, međutim, izostale su aktivnosti koje Statut zahteva pre izrade budžeta — uključujući anketu o investicionim prioritetima i faze nekadašnjeg modela „Budžet po meri građana – i ti se pitaš!“, što otvara pitanje zašto se odustalo od prakse sa kojom se lokalna vlast ranijih godina javno ponosila.
Bez obavezne ankete građana — uprkos Statutu
Prethodnih godina obaveza iz Statuta da se građani anketiraju u delu planiranja investicija sprovođena je kroz akciju „Budžet po meri građana – I ti se pitaš!“, koju su zajedno realizovali opština Bečej, Kancelarija za mlade i udruženje BUM (Bečejsko Udruženje Mladih). Proces je obuhvatao više faza: prikupljanje predloga građana, okrugle stolove po mesnim zajednicama, analizu pristiglih ideja, glasanje o prioritetima i javnu prezentaciju rezultata.
Ove godine nijedna faza participativnog budžetiranja nije sprovedena — nije bilo ankete, nije bilo javnog prikupljanja predloga, niti okruglih stolova, iako su lokalne vlasti prethodnih godina upravo ovu metodologiju isticale kao primer uključivanja građana u donošenje odluka.
Dodatno, iz Javnog poziva proizlazi da je javna rasprava počela istog dana kada je nacrt objavljen, bez prethodnog informisanja javnosti i bez vremena da građani unapred pripreme predloge, što predstavlja nagli prekid u odnosu na dosadašnju praksu i standarde transparentnosti na koje se opština ranije pozivala.
Rokovi i način učešća: otvoreni sastanak 15. decembra
Svi predlozi, sugestije i komentari dostavljaju se: elektronski na Ova adresa el. pošte je zaštićena od spambotova. Omogućite JavaScript da biste je videli. i Ova adresa el. pošte je zaštićena od spambotova. Omogućite JavaScript da biste je videli., ili poštom na adresu opštine, uz naznaku „Za javnu raspravu – budžet 2026“.
Otvoreni sastanak na kome će nacrt budžeta biti predstavljen zakazan je za ponedeljak 15. decembar u velikoj sali opštine u 18 časova. Po okončanju rasprave, Opštinska uprava je dužna da sačini izveštaj i objavi ga javnosti.
Ključne brojke: prihod 1,91 milijardi, rashodi 2,11 milijardi, deficit 198 miliona
Prema radnom nacrtu:
- ukupni prihodi i primanja: 1.919.073.261 dinar,
- ukupni rashodi i izdaci: 2.117.845.971 dinar,
- planirani deficit: 198.771.710 dinara.
Deficit se pokriva isključivo iz prenetih neutrošenih sredstava iz ranijih godina, što je posebno značajno u svetlu ranije uočenih odstupanja u prikazivanju tih podataka tokom 2024. i 2025. godine.
Preneta sredstva za 2026: novi iznos, ali bez obrazloženja
U nacrtu je navedeno da će opština u 2026. godinu preneti oko 212 miliona dinara, ali dokument ne objašnjava na koji način je ovaj iznos formiran, niti se poziva na izvršenje budžeta za 2025. godinu.
Ovaj podatak otvara pitanja, budući da su u finansijskim dokumentima tokom 2025. godine zabeležene značajne razlike:
- izvod Trezora za 1. januar 2025: 221,5 miliona dinara,
- prvi rebalans: 192,5 miliona,
- devetomesečni izveštaj: 221,5 miliona,
- drugi rebalans: 194,2 miliona.
Uprkos tim promenama, radni tekst za 2026. godinu iznosi projekciju od 212 miliona dinara bez prateće analize.
Struktura rashoda i ključni projekti
Najveće stavke rashoda odnose se na:
- tekuće rashode — preko 1,82 milijarde dinara,
- raspodele za zaposlene — 571 miliona,
- robe i usluge — 650,9 miliona.
Kapitalni projekti uključuju:
- rekonstrukciju škole „Bratstvo“ (124,5 miliona),
- ulaganja u komunalnu opremu i infrastrukturu,
- nastavak planiranja omladinskog centra, čije finansiranje u velikoj meri zavisi od prenetih transfera.
Lokalni ekonomski razvoj i dalje bez sopstvenih sredstava
Iako naslov ne pominje nule, činjenica ostaje da je program Lokalni ekonomski razvoj ponovo bez planiranih sredstava.
To znači da budžet:
- ne predviđa podsticaje privredi,
- ne finansira zapošljavanje,
- ne ulaže u razvoj poslovnog ambijenta.
Program ostaje prazan uprkos dugogodišnjim izazovima na tržištu rada i iseljavanju stanovništva.
Radni dokument koji otvara više pitanja nego što nudi odgovora
Nacrt budžeta za 2026. godinu pruža prvi uvid u to kako opština planira da rasporedi novac u narednoj godini, ali istovremeno otvara nekoliko važnih pitanja. Iza brojki ostaje vidljiv izostanak bilo kakvog prethodnog uključivanja građana u planiranje, iako je ta obaveza propisana Statutom. Umesto jasnog obrazloženja, značajan deo konstrukcije budžeta ponovo se oslanja na preneta sredstva iz ranijih godina, što ostavlja utisak da se deficit premošćava raspoloživim sumama, a ne stvarnom fiskalnom stabilnošću.
U planovima nema strateških ulaganja u lokalni ekonomski razvoj, iako se upravo ta oblast smatra ključnom za otvaranje radnih mesta i zadržavanje stanovništva. Pored toga, dokument nosi oznaku radnog teksta, što znači da nije konačan, da ne sadrži potpise nadležnih organa i da može biti menjan do trenutka upućivanja odbornicima.
Javna rasprava traje do 16. decembra, i svi predlozi i komentari mogu se dostaviti Opštinskoj upravi u tom roku.
