CRKVE U ZELENOJ ULICI

Bečej je više od dva veka, sredina u kojoj žive brojni narodi, različitih vera. Tu tvrdnju potvrđuju i verski objekti koji se nalaze u Zelenoj ulici. U neposrednoj blizi nalaze se dve crkvice, jedna pravoslavna druga rimokatolička a nekoliko stotina metara udaljena od njih nalazi se evangelističko-protestanska crkva. Svaka ima svoju istoriju, kada je nastala kome je posvećena i ko su bili donatori za podizanje crkve.

Pred kraj svog života baronica Eufimija Jović je zamolila Pravoslavnu crkvenu opštinu da joj dozvoli podizanje kapele, što su joj oni i dozvolili. Kapela je podignuta 1861. godine na temelju trećeg pravoslavnog hrama koji je izgoreo u velikom požaru 1849. godine, prilikom povlačenja Percelove vojske. Kapela je posvećena svetom Jovanu krstitelju i svoju slavu slavi 7.jula (Ivan-dan). Na severnom zidu kapele uzidana je mermerna ploča. Tekst na ploči nam govorio o poreklu baronice Jović. U kapeli se nalazi ikonostas sa devet ikona, tri ikone se nalaze na zidovima i dve iznad pevnice. Ikonostas je oslikao prota Jovan Stepanov tokom 1912. i 1913. godine. Crkvena opština je redovno održavala kapelu, a 1912. godine je urađena generalna popravka. Sredstva za održavanje kapele obezbedila je baronica svojim testamentom. U tačci 39 Testamenta, baronica navodi: “Ostavljam na obdržavanje kapele, koju sada zidati dajem deset lanaca salaške zemlje”.

Na svečanoj slavskoj liturgiji pored sveštenika, pojaca, građana, bili su prisutni i stipendisti baroničine zadužbine.

Preko puta baroničine kapele nalazi se rimokatolička kapela posvećena Jovanu Nepomukom. Kapelu je podigao Salmaši Ferenc sa suprugom Farkaš Anom. Salmaši Ferenc je bio plemć iz Stare Moravice na službi u Bečeju. On se 1823. godine zavetovao da će kapelu podići. Umire dve godije kasnije, a njegova supruga je umrla 1842. godine. Nema pouzdanih podataka o početku gradnje, ali najverovatnije da je zidanje kapele Salmaši Ferenc započeo, a nakon smrti njegova supruga završila. Sve do 1944. godine održavano je redovno bogosluženje, da bi kasnije zamrlo. Kapela je orunula i tek 1984. godine je redovno popravljena. Te godine uklonjena je žičana ograda, a prostor oko nje je pošumljen. Otvara se svakog 16. maja na dan svetog Jovana Nepomukog kada se održava redovna misa.

U drugom delu Zelene ulice nalazi se treći verski objekat. To je protestansko-evangelistička crkva. Kako Bečej ima mali broj protestanata, crkva je retko otvorena. Podignuta je 1896. godine, a povodom hiljadu godina dolaska Mađara na ovu teritoriju i 48 godina od dolaska Franc Jozefa na vlast. Najveći prilog za izgradnju crkve dao je austrijski car i ugarski kralj Franc Jozef I. Pored njega sredstrva su dali i Bečejci, Ginder Ignjac i žena Ana; Štiher Friđeš stariji; Šumaher Rudolf; žena Erber Karolja rođena Šumaher; Šumaher Janoš i žena Eržebet; Štiher Đula i Štiher Friđeš mlađi. Crkvu su osveštali Šarkanj Samuel, evangelistički sveštenik i Sas Karolj reformatorski.

Dragiša Slavić