Ilustracija: Webinfo / AI
U UKCS je obavljena prva transplantacija pluća u zemlji, uz saradnju sa timom Medicinskog univerziteta u Beču, dok zvanični podaci, kao i istraživanja portala Webinfo pokazuju da je donorstvo i dalje jedna od najvećih prepreka razvoju transplantacione medicine u Srbiji.
Transplantacije u Srbiji – ključni podaci
|
U Srbiji je prvi put obavljena transplantacija pluća, a zahvat su izveli hirurzi Klinike za grudnu hirurgiju Univerzitetskog kliničkog centra Srbije, u saradnji sa timom Medicinskog univerziteta u Beču. Prema navodima lekara, 42-godišnji pacijent se nakon operacije dobro oporavlja.
Prema izjavama nadležnih, reč je o rezultatu dugog rada i sistematskih priprema, dok je ceo postupak — od procene pacijenta do postoperativnog toka — razvijan po uzoru na bečki transplantacioni program. U tome je važnu ulogu imala saradnja domaćih stručnjaka sa timom iz Austrije.
Ovaj medicinski poduhvat ima dodatnu težinu jer se transplantacije pluća do sada nisu radile u Srbiji, pa su pacijenti kojima je takva intervencija bila neophodna morali da budu upućivani u inostrane centre, najčešće u Austriju. Zbog toga se prva urađena transplantacija pluća u zemlji može posmatrati kao prekretnica, ali i kao početak mnogo šireg posla — uspostavljanja održivog programa koji podrazumeva jasne procedure, selekciju pacijenata, logistiku i stabilan donorski sistem.
Zvanične informacije Ministarstva zdravlja pokazuju da je u Srbiji tokom 2025. godine realizovano 20 donora i obavljeno 63 kadaverične transplantacije organa — 34 bubrega, 17 srca i 12 jetri — kao i 39 transplantacija rožnjača. U periodu od 1. januara do 14. aprila 2026. realizovano je 13 donora, urađeno 38 kadaveričnih transplantacija organa i 20 transplantacija rožnjača, a među presađenim organima prvi put su navedena i pluća.
Isti zvanični podaci pokazuju i drugu stranu sistema: deset porodica je od početka godine odbilo da da saglasnost za donaciju organa, dok Ministarstvo zdravlja navodi da je za unapređenje transplantacionog programa ključno povećanje broja ostvarenih donora. Ministarstvo takođe ističe da bi pristupanje Srbije Eurotransplantu smanjilo smrtnost na listama čekanja i skratilo vreme čekanja za transplantaciju, ali da je za to neophodno ispunjavanje više uslova, pre svega u oblasti donorstva.
Zato prva transplantacija pluća u Srbiji jeste vest o istorijskom uspehu domaćih lekara, ali i podsetnik da pojedinačni proboj nije isto što i uređen sistem. Da bi ovaj zahvat postao dostupna terapijska mogućnost i za druge pacijente, biće potrebno mnogo više od jednog uspešnog slučaja — kontinuitet, više donora i ozbiljna organizaciona podrška celom transplantacionom programu.
