Mislim da nema osobe u Bečeju koja nije čula za baronicu Eufemiju Jović, čija zadužbina danas krasi gradski trg. Bila je veliki dobrotvor jer je svu imovinu ostavila pravoslavnoj crkvenoj opštini i osnovala fond za školovanje siromašne talentovane dece. Ali sam takođe ubeđen da mnogi ne znaju odakle njoj titula baronice i ko je uopšte bio njen suprug. Zbog toga sam odlučio da njemu posvetim nekoliko redova.
Stefan Jović je bio najstariji sin barona Teodora I i supruge mu Nastasije Jović. Nije poznat datum i mesto rođenja, ali se zna da je rođen 1776. godine. Po završenoj vojnoj akademiji služio je kao oficir u lakoj konjici - husarima. Još kao kadet odlikovan je zlatnom medaljom za hrabrost, pošto je sa svojim vodom husara napao eskadron napoleonovih kirasira (oklopljeni konjanici) i tako oslobodio svog komandanta. U toj bici je zadobio više rana (tri metka su ga pogodila u desnu nogu), ali se zahvaljujući ovom svom podvigu kasnije spasao vešala.
U vojnoj službi je brzo napredovao, najviše zbog svojih ličnih kvaliteta. Bio je vešt strateg i odlučan zapovednik. Oženio se u činu majora sa veoma bogatom Eufemijom Janković. Pored vojničke aktivnosti, on je prisutan i u društvenom životu Južne Ugarske u burnim godinama sredinom XIX veka. Tih godina je baron Stefan Jović služio u petrovaradinskoj regimenti. Prema nekim podacima bio je u činu pukovnika, dok je u drugim izvorima naveden u činu generala.
Revolucionarna previranja 40-ih godina XIX veka koja su potresala Austrijsku carevinu, a koja je pokrenuo Lajoš Košut, imala su svog odjeka i u Bačkoj, tačnije u Bečejskom distriktu. Malo je poznato da je upravo baron Stefan Jović, spasao Bečej od razularene mase oslobođenih razbojnika, obe nacionalnosti, koji su napadali kuće činovnika, trgovaca i tamošnjih Jevreja, rušeći ih, pljačkajući i paleći. Naime, on je odredom vojske blokirao grad, a zatim 30. aprila 1848. godine pohapsio narušioce mira u bečejskim ulicama.
Bio je jedan od kandidata za vojvodu na Majskoj skupštini koju je otvorio mitropolit Josif Rajačić u Sremskim Karlovcima 1848. godine. Međutim, kako je bio poznat samo graničarima, i to ne svima, većina prisutnih se opredelila za Stevana Šupljikca iz Ogulinske regimente.
U nizu ustupaka Ugarskoj vladi, car Ferdinand je 7. maja 1848. godine odlučio da joj potčini Vojnu granicu. To je izazvalo ogorčenje među graničarima, slabljenje carskog autoriteta i pojačavanje mržnje prema Mađarima. I tu je Stefan Jović pokušao da posreduje i da smiri strasti sa obe strane. On jeste stao na stranu Mađara u borbi protiv Beča, ali je po svaku cenu želeo da izbegne krvoproliće mađarskog i srpskog življa.
Godine 1849. dolazi do preokreta. Ruska armija, pod komandom kneza Vindišgreca prelazi preko Karpata, dok sa zapada nastupa ban Jelačić sa austrijskom vojskom. Pobuna u Ugarskoj je ugušena, dolazi do kapitualacije mađarske vojske kod Vilagoša. Lajoš Košut odlazi u emigraciju, prvo u Tursku, potom u Englesku, Ameriku i na kraju u Italiju, gde i umire.
General baron Stefan Jović, je zbog predaje Osiječke tvrđave mađarskoj ustaničkoj vojsci, izveden pred Vojni sud Austrije. Sud ga je osudio na smrtnu kaznu vešanjem. Imajući u vidu njegove ranije vojničke zasluge učinjene Austrijskom dvoru, smrtna kazna je zamenjena sa kaznom od 20 godina zatvora. Kaznu je izdržavao u kazamatima tvrđave Olomouc (najozloglašeniji zatvor Austrijske carevine, nalazi se u današnjoj Slovačkoj).
Nakon odležanih 12 godina robije, iz zdravstvenih razloga, ostareli baron Stefan Jović, oslobođen je daljeg izdržavanja kazne. Vraća se u Bečej, gde 2. juna 1860. godine, umire. Sahranjen je u grobnici na pravoslavnom groblju u Bečeju. Nakon izgradnje kapele, koju je podigla njegova supruga, kovčeg sa posmrtnim ostacima je prenet i položen u kripti kapele.
kustos istoričar Gradskog muzeja Bečej
Nemanja Karapandžić
